Ineke Nieuwstraten

Als heel jong meisje was ze betrokken bij de oprichting van Amnesty Vlaardingen. Naast het werk voor de plaatselijke groep en de regio zette Ineke Nieuwstraten zich jarenlang in voor Amnesty's theaterwerk, via het podium mensen bewust proberen te maken van mensenrechten. ‘Als je je niet meer laat raken door wat er in de wereld gebeurt, houd je het bij geen enkele organisatie lang vol.’

© Jorn van Eck / Amnesty InternationalZe woont al haar leven lang in Vlaardingen, de stad waar jaarlijks de Geuzenpenning, een belangrijke mensenrechtenonderscheiding, wordt uitgereikt. ‘De Geuzen’ vormden tijdens de Tweede Wereldoorlog een bekende verzetsgroep in de omgeving van Vlaardingen, Maassluis en Rotterdam. Ineke Nieuwstraten (55), zelf dochter van een ‘geus’, werd in 1971 samen met andere geuzenkinderen een van de eerste leden van van de Vlaardingse Amnesty-afdeling. Ze was toen pas vijftien jaar oud. ‘De oudere generatie vond dit heel belangrijk, maar was te geblutst door het verleden om dit zelf op zich te nemen. Daarom werden wij gevraagd om dat te gaan doen'


Ze vervolgt: 'Amnesty was nog totaal onbekend in deze tijd, maar ik werd gegrepen door het verhaal van de organisatie. Ik was meteen enthousiast, maar ook nog wel erg jong om met zoveel leed geconfronteerd te worden.’ Tot op de dag van vandaag is Nieuwstraten actief voor de organisatie.  Amnesty Vlaardingen viert dit jaar het veertigjarig jubileum en daarmee is ze druk in de weer. ‘Je kunt wel zeggen dat Amnesty in mijn genen zit’, zegt ze lachend. ‘In mij zie je heel goed die calvinistische instelling terug: we moeten iets nuttigs doen voor de wereld. Ik weet niet hoe het voelt om zelf gevangen te zitten maar ik weet door mijn vader wel wat oorlog is. Bovendien is het gezond om niet alleen naar de oorlog te kijken als iets uit het verleden, maar om er ook in deze tijd iets mee te doen.’

Begin jaren tachtig raakte Nieuwstraten – min of meer per toeval – gegrepen door de impact die theater op mensen kan hebben. De kunstvorm bleek uitermate geschikt om mensen bewust te maken van mensenrechten. ‘Theater is een heel goede manier om de boodschap van Amnesty over te brengen. Het ráákt mensen.’ Een groepje enthousiastelingen van Amnesty Vlaardingen voerde een eenmalige voorstelling op over de doodstraf en de reacties waren zo enthousiast dat er meer voorstellingen volgden. Het theaterwerk werd steeds groter en serieuzer. Uiteindelijk heeft de theatergroep 25 jaar bestaan.


Maar de tijden zijn veranderd, zegt ze. ‘Als je vroeger een avond organiseerde met muziek of zang, dan had je een publiek. Dat is nu anders. Amnesty’s “podium” is kleiner geworden. Zeker jongeren binden zich niet meer voor lange tijd aan één organisatie. Ik zie dat niet als negatief, maar je moet daar als organisatie wel op inspelen, je moet jongeren anders benaderen. Je moet ze, zoals Amnesty heel goed doet met de e-mail-acties, de mogelijkheid bieden zich snel en kort in te zetten. Desondanks blijft het belangrijk dat er op sommige plekken nog steeds iemand achter zo’n stand staat en zegt  “hallo, hier is Amnesty en dit is wat we doen”.’
Ze vervolgt: ‘Ik vind dat mensen tegenwoordig wel erg in zichzelf gekeerd zijn. Als je je niet meer laat raken door wat er in de wereld gebeurt, houd je het bij geen enkele organisatie lang vol.' Ook op persoonlijk vlak voelt Nieuwstraten een nauw verwantschap met het werkterrein van Amnesty. Ze is getrouwd met een Zuid-Afrikaan, die in 1972 door Amnesty werd geadopteerd als gewetensgevangene. Hij zat twee jaar onder huisarrest voordat hij, op verzoek van een Zuid-Afrikaanse bisschop, het land verliet om eerst vanuit Engeland en later vanuit Nederland de strijd tegen apartheid te voeren. De twee ontmoetten elkaar toen hij werd uitgenodigd om in Vlaardingen te preken tijdens een speciale dienst over Zuid-Afrika.

Een leven zonder Amnesty kan Nieuwstraten zich nauwelijks voorstellen. Ze is nog steeds sterk overtuigd van de noodzaak van de organisatie. ‘Amnesty heeft een kritische blik naar buiten, dat vind ik heel belangrijk. De discussie rondom de doodstraf bijvoorbeeld, die is nog steeds heel actueel. Amnesty volgt die op de voet. En kijk naar de Verenigde Staten, daar heerste onder Bush weer de gedachte dat “een beetje martelen best mag”. Het lijkt wel of we teruggaan in de tijd. Juist daarom is Amnesty onmisbaar. Ik zou de organisatie niet zo snel durven te verlaten. We hebben een goede naam, de rapporten zijn betrouwbaar. Wat Amnesty publiceert is maar een topje van de ijsberg, maar het klopt wel.’

 

Ineke Nieuwstraten (27 mei 1955), Vlaardingen, teamleider op een middelbare school,Amnesty-lid sinds 1971.

DISCLAIMER
Bovenstaande getuigenis bevat persoonlijke verhalen, meningen en belevingen van de geïnterviewde. Het betreft hier dus niet een door Amnesty onderzochte case.