Angela Groothuizen

Eind jaren negentig werden ze in één adem genoemd: Amnesty International en Angela Groothuizen. De presentatrice en ex-Dolly Dot leverde in 1998 een indrukwekkende prestatie door tijdens een marathonuitzending van het televisieprogramma De Uitdaging ruim drie miljoen handtekeningen te verzamelen voor Amnesty.

© Jorn van Eck / Amnesty InternationalIn 1998 viel het 75-jarig bestaan van de Avro samen met de vijftigste verjaardag van de Universele Verklaring van de Rechten van de Mens. De Avro greep deze gelegenheid aan om een handtekeningenactie voor Amnesty op touw te zetten. Groothuizen zou in een jubileumuitzending van haar programma De Uitdaging 1 miljoen handtekeningen proberen te verzamelen. ‘Dat werden er uiteindelijk dus 3 miljoen’, vertelt ze. De actie was niet alleen voor Amnesty maar ook voor Groothuizen (51) persoonlijk een hoogtepunt. Samen met tien miljoen handtekeningen uit andere landen werden ze daarna aangeboden aan de Verenigde Naties, als protest tegen de vele landen in de wereld die nog steeds de mensenrechten schenden. ‘Het is mooi dat je een amusementsprogramma kunt gebruiken om aan een groot publiek iets waardevols te vertellen’, aldus Groothuizen. Veertig dagen is ze er mee bezig geweest, hoogzwanger en op het laatst met een zware griep. Maar ze ging door. ‘Dit was natuurlijk niet zomaar iets; ik moest en zou dit afmaken. Ook al wilde mijn huisarts er geen verantwoordelijkheid meer voor nemen’, lacht ze. Het was het laatste dat ze nog zou doen voor ze met zwangerschapsverlof ging. Ze ging ‘on tour’ door het land. Ze bezocht postzegelbeurzen, braderieën en zwarte markten om maar zoveel mogelijk mensen te bereiken, en overal vertelde ze haar verhaal. ‘Ik vond het belangrijk dat mensen echt wisten waarvoor ze tekenden. Het moest niet zomaar iets zijn waar ze hun handtekening onder zetten.’


Dertien jaar later maakt ze graag opnieuw even tijd voor Amnesty. Want haar agenda is vol. Heel vol. Naast The Voice of Holland en X Factor, waar ze in de jury zat, staat ze ook op de planken met haar theatershow Label. ‘Ik heb eigenlijk een interviewstop’, zegt Groothuizen, ‘maar dit kan ik natuurlijk niet weigeren.’ Ze draagt de organisatie een warm hart toe. In haar theatershow noemt ze Amnesty zelfs even. Ze refereert aan een Nigeriaanse vrouw die ze ontmoette tijdens de uitzending van de Uitdaging. De vrouw had twaalf jaar met haar armen op haar rug vastgeketend gezeten. Ze had het zo lang  volgehouden door middel van haar herinneringen. Het verhaal maakte een diepe indruk op haar. ‘Wij hebben het nu zo goed hier in Nederland, maar je moet er niet zonder meer op vertrouwen dat dat altijd zo blijft’, zegt Groothuizen, ‘vrijheid moet je koesteren en in stand houden. Daarom is een organisatie als Amnesty zo belangrijk.’


Ze is al sinds haar negentiende lid van Amnesty. En daar heeft altijd volledig achter gestaan. Ze vertelt: ‘Met de Dolly Dots stonden we heel lang op nummer één van de Zuid-Afrikaanse hitlijsten. Maar we gingen daar nooit heen om op te treden. Omdat we in het begin zelf eigenlijk niet precies wisten waarom dat nou zo was, ben ik dat op een gegeven moment eens gaan uitzoeken en zo kwam ik bij Nelson Mandela. Ik schaamde me dood. Dat zoiets als apartheid nog steeds bestond, dat vond ik ongelooflijk. Later hebben we met de Dolly Dots nog meegedaan aan een groot Free Nelson Mandela-concert op het Museumplein.’ Het blijft voor Groothuizen niet bij mooie woorden. Ze past haar gedrag er ook op aan zegt ze. ‘Ik ga nog steeds niet op vakantie naar China of Cuba. Zodra die landen weer open zijn, ga ik, maar niet nu. Sommige mensen vinden dat heel stom, maar daar ben ik heel rechtlijnig in.’


Het gevoel van recht en onrecht zit diep geworteld in haar. Dat probeert ze ook over te brengen op haar kinderen. Haar dochter hield onlangs op school een spreekbeurt over de doodstraf. Ze vertelde haar over Amnesty en over de universaliteit van mensenrechten. ‘We hebben allemaal het recht om te leven, op en dak boven ons hoofd. Daar kun je niks aan afdingen, heb ik haar verteld, die rechten zijn universeel.’ Vooral het recht op vrije meningsuiting heeft ze hoog zitten. ‘Het is fijn dat we het in Nederland oneens met elkaar mogen zijn.’ Toch lijkt het volgens haar alsof iedereen hier in Nederland tegenwoordig lange tenen heeft. ‘Er wordt hier alleen nog maar gekwetst. Ik maak me daar zorgen over. Maar hoe grof je ook bent, je moet de dingen wel vrij kunnen zeggen. Kijk naar Theo van Gogh. Hem is letterlijk de mond gesnoerd. Dat was voor mij wel echt een dieptepunt in Nederland. Om je dood te schamen.’

 

Angela Groothuizen (28 september 1959), Amsterdam, presentatrice / zangeres, Amnesty-lid sinds 1980.

DISCLAIMER
Bovenstaande getuigenis bevat persoonlijke verhalen, meningen en belevingen van de geïnterviewde. Het betreft hier dus niet een door Amnesty onderzochte case.