Kardinaal Mindszenty & Dr. Mohammed Abdullah al-Abdulkareem

Sinds 1961 voerde Amnesty International actie voor honderdduizenden mensen. Hieronder zetten we er twee naast elkaar: een uit de beginjaren en een uit de recente Amnesty-geschiedenis.

Jozsef Mindszenty (1892-1975), was kardinaal van de rooms-kaholieke kerk in Hongarije. Op zijn 23ste werd hij tot priester gewijd, twee jaar later verscheen zijn eerste boek, weer twee jaar later zat hij vijf maanden vast op last van de socialistische regering. Tijdens de Tweede Wereldoorlog was hij aangesloten bij een nationale, antifascistische partij. In november 1044 werd hij, inmiddels bisschop, door de fascistische regering opgepakt, hij zat gevangen tot het einde van de oorlog in april 1945. In 1946 wijdde de paus hem tot kardinaal. Maar het nieuwe communistische bewind van Hongarije verbood religieuze orden. Eind 1948 werd hij opgepakt, beschuldigd van verraad en samenzwering. Kort voor zijn arrestatie had hij een brief achtergelaten waarin hij verklaarde dat hij geen enkel misdrijf had begaan, en dat alles wat hij zou bekennen alleen onder dwang zou gebeuren. Volgens de regering zou hij bij ondervragingen hebben toegegeven dat hij plannen had gesmeed voor roof van de Hongaarse kroonjuwelen, het omverwerpen van de communistische regering, het beginnen van de Derde Wereldoorlog en zijn eigen machtsovername. Hij kreeg levenslang. De paus excommuniceerde terstond iedereen die bij de veroordeling betrokken was geweest. De paus zei ook dat de kardinaal was mishandeld, en later verklaarde Mindszenty dat hij inderdaad met gummiknuppels was geslagen. Bij de Hongaarse opstand van 1956 werd hij vrijgelaten, de volgende dag beleed hij zijn steun aan de opstandelingen. Toen de opstand twee dagen later door Sovjettroepen werd neergeslagen, vluchtte hij naar de Amerikaanse ambassade. Daar zat hij vijftien jaar op kamers; hij mocht het terrein niet af. Toen de paus kwam met een compromis, dat Mindszenty een 'slachtoffer van de geschiedenis' zou zijn. mocht hij eindelijk weg. Hij ging in Wenen wonen. In 1973, 82 jaar oud, deed hij afstand van het kardinaalschap, maar de paus weigerde een andere kardinaal te benoemen zolang Mindszenty nog leefde. Hij overleed drie jaar daana. In 1991 gaf de nieuwe democratische regering hem een begrafenis in de basiliek, en een museum.

 

Dr Mohammed Abdullah al-Abdulkareem is hoogleraar in het islamitisch recht, de enige rechtsvorm die is toegestaan in zijn land Saudi-Arabië. De sharia geeft aanzienlijk minder recht op bijvoorbeeld vrijheid van meningsuiting dan universele normen van mensenrechten. Doodstraf en lijfstraf behoren tot de geoorloofde sancties, en verminking kan als straf worden opgelegd aan bijvoorbeeld iemand die een ander heeft verminkt. Er zijn echter veel sharia-geleerden die trachten de sharia zo goed mogelijk met de mensenrechten te doen rijmen. Professor Abdulkareem, 40 jaar, gehuwd, drie kinderen, werd 's middags op 5 december 2010 gearresteerd door veiligheidsagenten in burgerkleding. Hij belde kort daarna zijn vrouw om te zeggen dat het naar de gevangenis werd gebracht, maar 's avonds thuis zou komen. Hij werd echter vastgehouden zonder dat nog met iemand contact mocht opnemen. De reden van arrestatie was, naar wordt aangenomen, een artikel dat hij ruim een week eerder op Facebook had gezet, met als titel: 'De politieke crisis onder de regeringsfacties in Saudi-Arabië'. Hij schreef daarin over de onzekerheid omtrent de troonopvolging in zijn land. In januari 2011 [*update] was zijn lot onzeker. Amnesty heeft professor Abdulkareem geadopteerd als gewetensgevangene.